Zoek een artikel

Vulvaire morbus Paget is een zeldzame en hinderlijke huidafwijking die meestal gezien wordt bij oudere vrouwen. Van oudsher is de behandeling chirurgisch en extensief. Gezien de vele complicaties en het hoge recidiefpercentage is er veel interesse in andere behandelingsmogelijkheden. Uit dit oogpunt is de multicenter Paget Trial opgezet, waarbij de effectiviteit, veiligheid en immunologische respons van topicale 5% imiquimodcrèmebehandeling wordt onderzocht voor vulvaire morbus Paget. De eerste resultaten van deze trial worden tijdens de Dermatologendagen 2018 gepresenteerd.

Op de polikliniek Dermatologie zagen we een 4-jarig meisje met donker verkleurde ingegroeide scheve groteteennagels lijkend op een onychomycose. Bij nader onderzoek was de diagnose aangeboren scheefstand van de halluxnagel gesteld. Deze aangeboren aandoening ontstaat uit een deviatie van de nagelmatrix ten opzichte van de distale voetfalanx, waardoor ribbels, broosheid en verkleuring ontstaat. Expectatief beleid is gerechtvaardigd voor de deviatie. Bij ernstige deviatie en klachten kan chirurgische correctie verbetering geven.

Beeldvormende technieken kunnen het mogelijk maken om zorgprocessen efficiënter in te richten. Binnen de dermatologie kan dit met name op het gebied van huidkanker van grote waarde zijn. Er zijn vele ontwikkelingen op het gebied van beeldvorming van de huid, die als alternatief voor het huidbiopt zouden kunnen dienen. In vivo reflectie confocale microscopie (RCM), een techniek waarmee op cellulair niveau in de huid gekeken kan worden, is een van deze technieken die na veel jaren van onderzoek dicht bij implementatie in de dagelijkse klinische praktijk staat. Het is gebleken dat deze techniek gebruikt kan worden om melanoma en niet-melanoma huidkanker en actinische keratose te diagnosticeren. Daarnaast is RCM uitermate geschikt voor het bepalen van een bioptlocatie en monitoren van therapie van zowel huidkanker als inflammatoire dermatosen. Een andere interessante ontwikkeling binnen de confocale microscopie is de beschikbaarheid van ex vivo fluorescentie RCM. Met deze technologie is het mogelijk om vers weefsel direct microscopisch te bekijken, zonder dat er cryo- of paraffinecoupes nodig zijn. Naast confocale microscopie zijn ook optische coherentie tomografie (OCT) en multifoton fluorescentiemicroscopie (MFM) interessante ontwikkelingen binnen de huidbeeldvorming. Alle beschreven technieken worden met name in onderzoeksverband reeds toegepast binnen de diagnostiek van huidkanker. Omdat de huid van buitenaf toegankelijk is, is dit orgaan uitermate geschikt voor het gebruik van beeldvormende technologie. Gezien de ontwikkelingen op dit gebied zal diagnostische beeldvorming in de toekomst een grote rol kunnen vervullen in de realisatie van efficiëntere dermatologische zorg.

Female pattern hair loss (FPHL), voorheen ook wel alopecia androgenetica genoemd, is de meest voorkomende oorzaak van haarverlies bij vrouwen en kan een ernstige impact op kwaliteit van leven hebben. In een cochranereview over behandelingen voor FPHL werden 47 gerandomiseerde gecontroleerde studies (RCTs) geïncludeerd met in totaal 5290 vrouwen (search tot juli 2015). Slechts vijf studies hadden een laag risico op bias, de overige studies hadden een onduidelijk (26 studies) of hoog risico op bias (16 studies). Een grote verscheidenheid aan behandelopties werd gevonden, in zeventien studies werd het effect van lokaal minoxidil onderzocht. In zes RCTs beoordeelden de onderzoekers het effect van finasteride, in twee van flutamide, in twee van cyproteronacetaat, in twee van bimatoprost, in vijf van laserbehandelingen en in de overige RCTs van andere orale of lokale behandelingen. In sommige studies werden meerdere van deze behandelingen met elkaar vergeleken. De GRADE-methodiek werd toegepast om de kwaliteit van bewijs per uitkomstmaat vast te stellen. Er was bewijs van lage tot matige kwaliteit dat lokaal minoxidil (2% en 5%) effectief was. Er was bewijs van lage kwaliteit dat er geen verschil in effectiviteit was tussen finasteride en placebo. Het effect van diverse laserbehandelingen was wisselend maar haargroei zou mogelijk wel toenemen (bewijs van lage tot matige kwaliteit). Diverse RCTs die na publicatie van de cochranereview zijn verschenen zullen tijdens de voordracht kort toegelicht worden.

De huidkankerincidentie stijgt ondanks de toenemende aandacht voor zonbescherming nog steeds. Voor patiënten met een hoog risico op huidkanker zou systemische chemopreventie een goede aanvulling kunnen zijn om het aantal huidtumoren te verminderen. Vitamine A is in de vorm van bètacaroteen, retinol en retinoïde onderzocht in diverse studies. Bètacaroteen en retinol (topicaal en oraal) lijken geen effect te hebben op het voorkomen van keratinocytcarcinomen (KC) en melanomen. Van acitretine is in studies in niertransplantatiepatiënten gebleken dat het een beschermend effect heeft op het voorkomen van plaveiselcelcarcinomen (PCC). Wel stoppen veel patiënten vanwege de vele bijwerkingen. Nicotinamide, een vitamine B3 afgeleide, is onderzocht in patiënten met een hoog risico op het ontwikkelen van KC. Het lijkt een beschermend effect te hebben op het voorkomen van PCC’S in immunocompetente patiënten en mogelijk ook in orgaantransplantatiepatiënten. Zonnebrandcrème blijft tot op heden het best bewezen chemopreventieve middel tegen zowel KC als melanomen. Verder onderzoek zal moeten uitwijzen welke middelen hier op termijn aan toegevoegd kunnen worden.