S. van Beugen
Jaargang 2016
, volume 8
Lichaamsbewustzijn betekent aandacht hebben voor en je bewust zijn van lichamelijke signalen.1 In het geval van een huidaandoening kan dat bijvoorbeeld jeuk of een droge huid zijn. Patiënten met huidaandoeningen hebben vaak zelf een belangrijke rol bij de behandeling van hun aandoening door bijvoorbeeld zalf te smeren. Het is daarom van belang dat patiënten zich voldoende bewust zijn van lichamelijke signalen die aangeven dat zelfzorg nodig is, zodat zij adequaat kunnen reageren op symptomen van de huidaandoening. Juist bij deze huidaandoeningen kan daarom het concept lichaamsbewustzijn van belang zijn. Dit was echter nog niet eerder onderzocht.
In de huidige studie werd een vragenlijst ontwikkeld bestaande uit 16 items om lichaamsbewustzijn te meten: de Body Attention, Ignorance and Awareness Scale (BAIAS). Ook werd onderzocht of er verbanden waren tussen lichaamsbewustzijn en fysiek en psychologisch functioneren (bijvoorbeeld jeuk, ziekte-ernst en stemmingsklachten) in een groep van 475 patiënten met psoriasis. De resultaten toonden aan dat de BAIAS op betrouwbare wijze drie aspecten van lichaamsbewustzijn meet: 1) Attention: aandacht hebben voor lichamelijke signalen; 2) Awareness: het belang dat men hecht aan lichaamsbewustzijn en de attitude ten opzichte van lichaamsbewustzijn; en 3) Ignorance: het niet herkennen en/of negeren van lichamelijke signalen. Vooral het niet herkennen of het negeren van lichamelijke klachten hing samen met verminderd fysiek en psychologisch functioneren, zoals verhoogde jeuk, pijn en vermoeidheid, verhoogde angst- en depressieklachten, passieve coping mechanismen en verminderde kwaliteit van leven.
In toekomstig onderzoek kan verder worden onderzocht of aspecten van lichaamsbewustzijn ook in prospectieve studies voorspellend zijn voor verminderd fysiek en psychologisch functioneren. Indien dit het geval is, is het mogelijk relevant om te screenen voor deze aspecten van lichaamsbewustzijn in patiënten met chronische huidaandoeningen.
Deze bijdrage is een Nederlandse samenvatting van: Beugen S van, Ograczyk A, Ferwerda M, Smit JV, Zeeuwen-Franssen ME, Kroft EB, Jong EM de, Zalewska-Janowska A, Donders AR, Kerkhof PC van de, Middendorp H van, Evers AW. Body Attention, Ignorance and Awareness Scale (BAIAS): assessing relevant concepts for physical and psychological functioning in psoriasis. Acta Derm Venereol 2015;95:444-50.
Literatuur
1. Mehling WE, Gopisetty V, Daubenmier J, Price CJ, Hecht FM, Stewart A. Body awareness: construct and self-report measures. PloS One 2009;4:e5614.
Correspondentieadres
Sylvia van Beugen, MSc
E-mail: s.van.beugen@fsw.leidenuniv.nl