Een klinisch/dermatoscopisch risico scorend model voor vroeg melanoom op de voetzool: de iDscore_plantar

Artikel in PDF

Plantair vroeg melanoom (pVM) is zeldzaam, maar essentieel om niet te missen. Onder pVM werd melanoom in situ en dun invasief melanoom (stadium Ia/Ib/IIa) op de voetzool geschaard. Deze studie ontwikkelde een risico scorend model voor discriminatie tussen pVM en plantair atypische naevus (pAN).De studie betreft een samenwerking met de EADV teledermatoscopie taskforce. De klinische gegevens, histologische diagnose, dermatoscopische en klinische beelden van patiënten met pVM (n=98) of pAN (n=392) uit 17 Europese centra werden geïncludeerd. Via voorwaartse stapsgewijze logistische regressie werd een scorend model ontwikkeld. Vervolgens werd het model gevalideerd, getest en vergeleken met patroon diagnose en BRAAFF checklist. Ook ondergingen 104 dermatologen en 56 aios een geblindeerde teledermatoscopische test. Vier parameters werden gescoord: diameter, leeftijd, lokalisatie en dermatoscopie. Vervolgens werden er risicogroepen ingedeeld. S=0-3: geen risico, advies is follow-up. Er vielen geen pVM in deze groep. S=4-8: laag/medium risico, advies is biopt/korte follow-up. S=9-13: hoog risico, advies is excisie. S=14-17: zeer hoog risico, advies is wijde excisie op korte termijn. Er was slechts 1 pAN met een score van 14.

De laagste score (0) betreft een melanocytaire plantaire laesie ≤8 mm gelokaliseerd op de plantaire boog, zonder asymmetrie van kleur- of structuurpatroon bij een patiënt ≤40 jaar oud. De hoogste score (17) wordt toebedeeld aan melanocytaire plantaire laesies >12 mm gelokaliseerd op de hiel, met een asymmetrisch structuur- en kleurpatroon bij een patiënt ouder dan 50 jaar. Door het model te volgen is er minder misdiagnose (-26%) en minder onnodige excisie (-28%) van pAN. Tevens een hoger aantal correct gediagnosticeerde pVM (+19%) en pVM waarbij excisie wordt geadviseerd (+9%). Tevens wordt pVM 16% vaker direct geëxcideerd in plaats van eerst gebiopteerd.

Conclusie

Het iDscore_plantar model kan behulpzaam zijn in de risico inschatting en besluitvorming rondom melanocytaire laesies op de voetzool.

Tognetti L, Lo Conte S, Leonardelli S, et al. A clinical-dermoscopic risk scoring model for early melanoma of the soles: The iDScore_plantar. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2025;39:1934–1944.