Implementatie NCEP in de apotheek: een voorbeeld

Artikel in PDF

Zelfmanagement en instructies
Mensen met eczeem hebben vooral behoefte aan meer zelfmanagement. Daarvoor is begrip van en kennis over de huidaandoening en behandeling van groot belang. Zorgverleners vormen een belangrijke spil in deze voorlichting. Uniforme informatie en herhaling hiervan dragen bij aan een adequate behandeling van het eczeem en tot een betere kwaliteit van leven.

Een voorbeeld van implementatie van de materialen van het Nationaal Constitutioneel Eczeem Project (NCEP) en een herkenbare, eenduidige herhaling van gezamenlijk ontwikkelde informatie is te vinden in het digitale zorgprogramma (via een app) van Service Apotheek. Patiënten die een eerste uitgifte van een medicijnzalf krijgen, ontvangen automatisch NCEP-tips via de Service Apotheek-app. Het verbeterde TIP-programma is het resultaat van samenwerking met zorgverleners en de patiëntenorganisatie VMCE. Uniek is dat patiënten in de app direct een smeerconsult kunnen aanvragen. Als de patiënt bijwerkingen ervaart, is het mogelijk zich via een link aan te melden voor de Lareb Bijwerkingenmonitor.

Hoe werken de tips?
Het digitale zorgprogramma is door Service Apotheek ontwikkeld om patiënten na de uitgifte van medicatie thuis te ondersteunen in het gebruik. Periodiek wordt een korte uitleg of tip over medicatie gegeven aan mensen die de app hebben gedownload.

Sinds augustus 2024 zijn de vernieuwde tips, gebaseerd op de in het NCEP ontwikkelde informatie, opgenomen in de app. Patiënten ontvangen na de eerste uitgifte van medicijnzalf om de paar dagen een nieuwe tip.

Sinds de livegang van het vernieuwde TIP-programma hebben meer dan 8.000 patiënten hiervan gebruikgemaakt. Ruim 90% van de gebruikers die feedback geven, vindt dat de informatie in de tips hen heeft geholpen. Het digitale programma wordt waar nodig geactualiseerd en is eenvoudig aan te passen bij veranderingen op eczeemwijzer.nl. In november 2025 start een onderzoek naar de implementatie en het gebruik bij zowel patiënten als apotheken. In 2026 wordt een grote groep patiënten geïnformeerd, omdat het thema huid dan centraal staat in alle Service Apotheken. Apothekers wordt geadviseerd een Farmacotherapeutisch Overleg (FTO) te plannen met huisartsen en, indien mogelijk, een lokale dermatoloog. Materialen voor dit FTO zijn op te vragen bij het NCEP, waaronder een geaccrediteerde PowerPoint en adviezen voor bespreekpunten.

Vanaf de start van het NCEP is de KNMP actief betrokken en heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van materialen, scholing, tools en de verspreiding daarvan. De rol van de apotheek in de eczeemzorg is groot. Dagelijks komen patiënten met eczeem in de apotheek bij wie klachten niet onder controle zijn. Eenduidige voorlichting is dan cruciaal voor goed zelfmanagement. Daarnaast kan een smeerconsult – waarbij de apotheekmedewerker het gebruik van medicijnzalven en basiszalven met de patiënt bespreekt en tips geeft voor zelfmanagement – een positief effect hebben op het dagelijks leven van patiënten met eczeem.

Overzicht tips (tijdlijn)

• Dag 0: Verstrekking nieuw medicijn in de apotheek

• Dag 2: Introductietip – Smeren met medicijnzalf (corticosteroïd)

• Dag 3: Tip 1 – Hoeveel medicijnzalf (corticosteroïd) moet je smeren?

• Dag 4: Tip 2 – Last van prikken of branden?

• Dag 5: Tip 3 – Smeer altijd met een basiszalf

• Dag 6: Tip 4 – Volgorde smeren met basiszalf en medicijnzalf

• Dag 8: Tip 5 – Wat kun je zelf doen om huidklachten te verminderen?

• Dag 10: Tip 6 – Steun van anderen met huidklachten helpt

• Dag 12: Tip 7 – Stop niet in één keer met deze medicijnzalf

• Dag 30: Tip 8 – Als helemaal afbouwen niet lukt

Literatuur

1. Zuberbier T, Orlow SJ, Paller AS, Taïeb A, Allen R, Hernanz-Hermosa JM, Simon JC. Patient perspectives on the management of atopic dermatitis. J Allergy Clin Immunol. 2006;226-232.

2. Hoogland P, Galimont-Collen A. Gebruik van hormoonzalf en basiscrème behoeft aandacht – Aanbieden van smeerconsult in apotheek verbetert eczeemzorg. Pharmaceutisch Weekblad. 28-04-2023.