Huidkankerapps: mogelijkheden en onmogelijkheden

Terug

5 min. leestijd

Delen via:

N.A. Kukutsch

Jaargang 2017

, volume 4

Oncologie

Het gebruik van medische applicaties (app) op de mobiele telefoon wordt steeds populairder. Er zijn verschillende apps op de markt, waaronder de Skin Vision app (SApp), die na upload van een foto en analyse met behulp van kunstmatige intelligentie huidkanker vroegtijdig belooft op te sporen. Recente studies over de SApp laten zien dat na preselectie door een dermatoloog op melanocytaire, voor melanoom verdachte laesies een sensitiviteit van 73% en specificiteit van 83% voor de diagnose melanoom bereikt kon worden. Daartegenover staat onze studie waarbij geen overeenkomst tussen de rating van de SApp en de dermatoloog werd gevonden. Hierbij konden patiënten zelf de laesies uitkiezen. Eerder in de literatuur werd erop gewezen dat leken en ook een kunstmatig algoritme het verschil tussen melanoom en benigne lookalikes niet kunnen maken omdat ook een laesie zoals een verruca seborrhoica er onregelmatig en grillig uit kan zien. Fout-positieve beoordelingen kunnen leiden tot verhoogde zorgconsumptie en -kosten en een beperkte sensitiviteit tot vertraging van de diagnose melanoom.

Artikel in PDF

Bijna iedereen heeft tegenwoordig een mobiele telefoon en het gebruik van medische applicaties (apps) wordt steeds populairder. Dit geldt ook voor de dermatologie waar veel diagnoses met het blote oog kunnen worden gesteld. Er zijn de laatste jaren verschillende apps gelanceerd met als doelgroep de algemene bevolking die bij de vroegdiagnostiek van melanoom en andere typen huidkanker behulpzaam zouden zijn. Hierbij kunnen grof drie typen apps worden onderscheiden: 1. Apps die follow-up van een individuele laesie faciliteren met behulp van fotodocumentatie. Deze apps zouden het kennis- en alertheidsniveau van de consument positief kunnen beïnvloeden. Follow-up van individuele laesies zou mogelijk vroege op maligne transformatie duidende veranderingen kunnen tonen en mensen op tijd naar de huisarts/dermatoloog laten gaan. 2. Apps waarbij een genomen foto kan worden geüpload voor een geautomatiseerde analyse. In theorie zou het mogelijk moeten zijn om ‘klassieke’ melanomen en basaalcelcarcinomen van ‘klassieke’ benigne laesies zoals een banale naevus te onderscheiden. Potentiële struikelblokken zijn het grijze gebied van atypische naevi, die alleen in de context van de overige naevi of in het beloop kunnen worden beoordeeld, benigne lookalikes van een melanoom zoals een verruca seborrhoica, angioom, en dermatofibroom en bepaalde typen melanoom zoals nodulaire en amelanotische die zich onttrekken aan de typische kenmerken van de ABCDE-regel. 3. Apps waarbij een foto van een bepaalde laesie wordt aangeboden voor een teleconsult bij een dermatoloog. Ook hierbij geldt de beperking dat de context van de overige laesies niet kan worden beoordeeld en als er alleen een macroscopische foto wordt aangeboden blijft ook de verdere differentiatie van gepigmenteerde niet-melanocytaire laesies en bepaalde melanomen lastig.

In het vervolg ligt de focus op de tweede categorie met de optie op analyse door kunstmatige intelligentie.

De SkinVision app (SApp) is de eerste huidkankerapp met een CE-certificatie.1 Deze certificatie houdt in dat het product voldoet aan de EU-veiligheidsnormen.2 Gebruikers worden gevraagd om een foto te uploaden van een moedervlek of een andere skin condition. De laesie wordt dan direct onderworpen aan een geautomatiseerde analyse, die onregelmatige vormen, structuren en kleurverdelingen zou kunnen opsporen en de uitkomst wordt getoond met een groene (laagrisico-), gele (mediumrisico-) en rode (hoogrisico)rating. Ondanks deze rating vermeldt de SkinVision website dat het geen diagnostisch tool is.1 De SApp is door de groep van Maier et al. op door de dermatoloog geselecteerde voor melanoom verdachte, melanocytaire laesies, die geëxcideerd zouden worden, onderzocht. Dit leverde een sensitiviteit van 73% en een specificiteit van 83% voor de diagnose melanoom op.3 In onze eigen pilotstudie, waarbij nieuwe patiënten die voor een pigmentvlekzorgvraag kwamen, zelf maximaal twee voor hun verdacht ogende laesies mochten aanwijzen, was de overeenkomst tussen de rating van de app en de dermatoloog zo laag als bij toeval (gewogen kappa: 0,073, 95% betrouwbaarheid interval -0,55-0,205, p-waarde 0,121).4 Verder viel op dat de dermatoloog een groene rating gaf bij 86% van de gele ratings en bij 69% van de rode ratings door de SApp (tabel 1). 60% van de laesies met een gele rating en 44% met een rode rating door de SApp werden door de dermatoloog gediagnosticeerd als banale naevus (figuur 1). De discrepantie tussen de twee studies zou deels verklaard kunnen worden door het verschil in de manier waarop de laesies geselecteerd werden. Patiënten mochten bij onze studie alle voor hun verdachte leasies aanwijzen. Hierdoor werden ook niet-melanocytaire gepigmenteerde laesies zoals verrucae seborrhoicae, dermatofibromen en benigne banale naevi geincludeerd.4 Voor leken blijkt het lastig om het onderscheid te maken tussen een melanoom en lookalikes zoals benigne niet-melanocytaire laesies of zelfs banale naevi. Limitaties van onze studie zijn het beperkte aantal laesies waardoor geen melanomen in deze serie werden gevonden en de manier van patiëntenselectie. Patiënten werden al voor een pigmentzorgvraag verwezen. Wij denken dat het grote aantal fout-positieve ratings dat wij in onze studie hebben beschreven nog groter zou zijn in de algemene bevolking. Terwijl het melanoom nog steeds zeldzaam is (6787 gevallen in de totale bevolking in 2016) komen lookalikes zoals verrucae seborrhoicae, angiomen en (atypische) naevis zeer frequent voor.5 Het grote aantal fout-positieve ratings zou tot hogere zorgconsumptie en -kosten kunnen leiden door de verontruste consument. Eerder onderzochten Wolf et al. vier apps die claimden huidkanker te kunnen herkennen aan de hand van foto’s. Drie van deze apps gebruikten een geautomatiseerde analysemethode en werden in deze studie als ontoereikend en zelfs gevaarlijk bevonden.6 Ferrero et al. onderzochten een eerdere versie van de SApp, toen Skin scan genoemd: maar 10,8% van de melanomen kreeg een hoogrisicorating. Veel laesies konden door technische problemen van de app niet geanalyseerd worden.7 Ook in de studie van Maier et al. moesten 26% van de laesies om technische reden afvallen.3 Robson et al. onderzochten de MelApp, die gebruikmaakt van patroonanalyse en een mathematisch algoritme en vonden een sensitiviteit van 50% en een specificiteit van 88% voor een maligne diagnose en waarschuwden dat gebruikers niet in staat zijn om de juiste laesies te selecteren.8 March et al. concluderen in hun overzichtsartikel dat veel apps niet betrouwbaar zijn.9

Apps met kunstmatige intelligentie inzetten om huidkanker aan de hand van een foto van een laesie vroegtijdig op te sporen lijkt op het eerste gezicht een aantrekkelijk idee, maar op dit moment is er geen bewijs dat dit veilig en onder besparing van kosten voor de gezondheidszorg zou kunnen. Andere functies zoals educatie over risicofactoren en kenmerken van huidkanker en de optie van follow-up van individuele laesies zouden behulpzaam kunnen zijn om de aandacht van de consument op de juiste laesies te richten.

Literatuur

1. www.Skinvision.com
2. https://ce.europe.eu
3. Maier T, Kulichova D, Schotten K, et al. Accuracy of a smartphone application using fractal image analysis of pigmented moles compared to clinical diagnosis and histological result. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2015;29:663.
4. Nabil R, Bergman W, Kukutsch NA. Poor agreement between a mobile phone application for the analysis of skin lesions and the clinical diagnosis of the dermatologist. Accepted manuscript online: 10 Mar 2017 Br J Dermatol.
5. IKNL: www.cijfersoverkanker.nl
6. Wolf JA, Moreau J, Akilov O, et al. Diagnostic inaccuracy of smartphone applications for melanoma detection. JAMA Dermatol 2013;149:422-6.
7. Ferrero NA, Morrell DS, Burkhart CN. Skin scan: a demonstration of the need for FDA regulation of medical apps on iPhone. J Am Acad Dermatol 2013;68:515-6.
8. Robson Y, Blackford S, Roberts D. Caution in melanoma risk analysis with smartphone application technology. Br J Dermatol 2012;167:703-4.
9. March J, Hand M, Grossman D. Practical application of new technologies for melanoma diagnosis Part I. Noninvasive approaches. J Am AcadDermatol 2015;72:929-41.

 

Gemelde (financiële) belangenverstrengeling
Geen

Correspondentieadres
Dr. N.A. Kukutsch
LUMC
Afdeling Dermatologie
Albinusdreef 2
2300 RC Leiden
E-mail: n.a.kukutsch@lumc.nl