Flora B. de Waard-van der Spek, Arjan C.A. Devillers
Jaargang 2017
, volume 1
Met grote droefheid hebben wij kennis genomen van het zeer plotselinge overlijden van professor dr. Arnold P. Oranje op woensdag 19 oktober 2016. Arnold Oranje volbracht zijn studie geneeskunde aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam. In 1979 voltooide hij in het Erasmus MC zijn opleiding in de Dermatologie en Venereologie Hij werd staflid op de afdeling Dermatologie en begon als consulent in het Sophia Kinderziekenhuis. Dit consulentschap bouwde hij in de daarop volgende jaren uit tot een volwaardige afdeling Kinderdermatologie van internationale allure. Als een buitengewoon goed clinicus wist hij met ongeëvenaard enthousiasme en een bodemloze energie excellente patiëntenzorg te combineren met een passie voor onderwijs en onderzoek. In 2005 werd hij in Rotterdam de eerste hoogleraar Kinderdermatologie in Nederland. Naast zijn werkzaamheden in het ziekenhuis was Arnold actief in diverse nationale en internationale gremia. Hij was onder andere medeoprichter en secretaris van de Nederlandse Vereniging voor de Studie van Seksueel Overdraagbare Aandoeningen, oprichter en voorzitter van de Vereniging voor Kinderdermatologie, en secretaris (1990-1996) en voorzitter (1996-1999) van de European Society for Pediatric Dermatology (ESPD).
Onderwijsmomenten
Kennisoverdracht heeft altijd een grote rol gespeeld in de loopbaan van Arnold Oranje. Tijdens zijn dagelijkse werkzaamheden maakte hij te pas en te onpas tijd vrij voor onderwijsmomenten ten behoeve van de mensen om hem heen. Hij was daarnaast zeer actief binnen het curriculum Dermatologie van de Erasmus Universiteit en de opleiding van de co- en arts-assistenten in het Erasmus MC. In 1993 begon hij met de organisatie van de cursus ‘Diagnostiek en Therapie in de Kinderdermatologie’. In deze cursus stond het belang van een multidisciplinaire samenwerking voor de behandeling van kinderen met een huidafwijking centraal. Met name de samenwerking tussen dermatoloog en kinderarts. ‘Schoenmaker, houd je bij je leest’, was voor hem een belangrijk motto in zijn wens kinderen met een huidziekte te geven wat ze verdienen: de best mogelijke behandeling uitgevoerd door dokters, of andere medewerkers in de gezondheidszorg, met de juiste expertise. Hij kende als geen ander zijn grenzen en zocht, in het belang van zijn patiënt, samenwerking met anderen wanneer die grenzen overschreden werden. Internationaal zette Arnold ons land stevig op de kaart van de Kinderdermatologie. In 1996 was hij de motor achter de organisatie van het vijfde congres van de ESPD in Rotterdam. In 2003 volgde in dezelfde stad het internationale lustrumcongres Dermatology from young to old, en in 2013 de Summer School van de ESPD. Deze Summer School viel samen met de 20e verjaardag van de cursus Diagnostiek en Therapie in de Kinderdermatologie en een internationaal symposium over hemangiomen ter opluistering van het 20-jarig bestaan van de Werkgroep Vasculaire afwijkingen Rotterdam (WEVAR) die Arnold Oranje samen met kinderarts Peter de Laat en kinderchirurg Gerard Madern had opgericht in het Erasmus MC-Sophia Kinderziekenhuis.
Wetenschappelijke erfenis
Ook op wetenschappelijk gebied laat Arnold een grote erfenis na: hij heeft meer dan 400 wetenschappelijke artikelen gepubliceerd, ten minste 246 hievan zijn opgenomen in Web of Science (H-index 34) en 267 in Embase. Hij was mederedacteur van het internationaal toonaangevende Textbook of Pediatric Dermatology – Harper, Oranje & Prose uit 2000 en 2006 en hij zou de senior redacteur voor de hernieuwde geplande editie in 2017 zijn. Hij was redacteur van het Nederlands Handboek Kinderdermatologie en (mede) editor van verschillende internationale tijdschriften, waaronder Pediatric Dermatology. Vermeldingswaardig is ook zijn proefschrift over gonokokkenserologie.
Kinderdermatologie
Een belangrijk deel van Arnold zijn leven stond in het teken van de kinderdermatologie. In een interview dat hij in 2013 gaf voor het magazine Huid & Haar, reageerde Arnold als volgt op de vraag: ‘Wat behelst het vak kinderdermatologie?’
“Kinderdermatologie is een vak op de scheidslijn van dermatologie en kindergeneeskunde. Het probleem dat zich daarbij voordoet, is dat kinderartsen weliswaar alles weten over groei, stofwisseling en genetische ziekten, maar ze hebben te weinig ‘knowhow’ van de dermatologie. Dermatologen weten natuurlijk alles van huidaandoeningen, maar missen de algemene kennis van kindergeneeskunde en beseffen te weinig wat ze niet weten: de specifieke manier waarop huidaandoeningen zich manifesteren op de kinderleeftijd. Dat laatste minpuntje geldt ook voor kinderartsen.”
“Een echte kinderdermatoloog weet dus veel van beide medische disciplines. In de Verenigde Staten is kinderdermatologie een erkend en volwaardig specialisme. In Europa is dat helaas mislukt, ondanks jarenlange inspanningen. Ik was voorzitter van een Europese werkgroep die dat beroepsprofiel
zou uitwerken, analoog aan het Amerikaanse profiel dat als een ‘standaard’ te beschouwen is. Het heeft mij in Nederland ook onterecht veel weerstand opgeleverd. Sommigen in Nederland hadden nog nooit van kinderdermatologie gehoord en konden het woord niet uitspreken.”
“Kinderen van nu zijn de volwassenen van de toekomst, dus je moet erg zorgvuldig omgaan met hun welzijn, en heel goed voor ze zorgen”, aldus Arnold. En ook: “Kinderen zijn geen kleine volwassenen: de kinderdermatologie vergt speciale kennis en expertise”. Dit ervaar je pas echt als je in de gelegenheid bent geweest om de grote variëteit in dermatologische aandoeningen bij kinderen zelf te zien.
Waardering
Ontzettend veel patiënten en collega’s, van dichtbij maar ook ontelbaren van zeer ver, over de gehele wereld, wisten Arnold te vinden. Arnold nam altijd tijd voor patiënten, voor collega’s, voor studenten. Hij was ook zeer betrokken bij verschillende patiëntenverenigingen. De laatste jaren in het Erasmus MC waren zeer turbulent, op veel fronten. Arnold heeft zich, ondanks enorme druk, staande gehouden, en werd daarbij nog sterker. In de loop der jaren kreeg Arnold meerdere prestigieuze onderscheidingen als waardering voor zijn werk, waaronder de Appreciation Award van de International League of Dermatological Societies in 2012. In 2013 werd hij door Zijne Majesteit Koning WillemAlxander benoemd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau, vanwege zijn inzet, visie, kwaliteiten en belangrijke bijdrage aan de samenleving.
Woorden schieten te kort om weer te geven wat Arnold Oranje heeft betekend voor het Erasmus MC en de kinderdermatologie in Nederland, Europa en ver daarbuiten. Arnold was trouw aan zichzelf, aan de mensen die aan zijn zorg werden toevertrouwd, aan zijn studenten en aan zijn collega’s. Eerlijk en oprecht, wars van onrecht, roddel en achterklap, gepassioneerd en altijd met een gulle lach. Arnold was een man op wie je kon bouwen, van wie je altijd op aan kon. Hij stond volop in het leven, vol passie en energie, was een briljante dermatoloog, een enorme inspirator en motivator, en bovenal een heel goed mens.
“De wedstrijd duurt tot en met de laatste seconde”. Dit was een belangrijk motto van Arnold, en zo heeft hij zijn leven geleefd. Wij zullen hem zeer missen.
Dr. Flora B. de Waard-van der Spek en Dr. Arjan C.A. Devillers