R.I.F. van der Waal, Y. Born, E.R. van Slobbe-Bijlsma, J.A. Carpay, F. Zuiderwijk, R.J. Roorda, M.B.V. Rouppe van der Voort, T. Wolput
Jaargang 2016
, volume 8
Lean is een bedrijfsvoeringsfilosofie die staat voor het steeds tijdig en van goede kwaliteit willen leveren van gevraagde producten of diensten tegen zo laag mogelijke kosten. Lean wordt wereldwijd erkend als de meeste effectieve manier voor voortdurend verbeterende bedrijfsvoering. Lean vergt een langetermijnsbenadering waarmee alles in een bedrijf of instelling op elkaar wordt afgestemd voor het leveren van toegevoegde waarde voor de klant met zo min mogelijk werk en tegen zo laag mogelijke kosten. Elk gebruik van middelen anders dan voor het leveren van klantwaarde wordt als verspilling gezien en dient te worden geëlimineerd. Ook in de zorg kan met de Lean-filosofie gestreefd worden naar juist het toevoegen van waarde voor de patiënt, en het mijden van verspilling.
Historie
De geschiedenis van Lean begint bij Ford met de integratie van het gehele productieproces van de T-Ford. Toyota bezocht de Ford-fabriek en heeft concepten bedacht voor minder voorraden en een grote verscheidenheid in het productaanbod. Toyota ontwikkelde het Toyota Productie Systeem (TPS) met Just in Time-principe en Pull-concept. 1 Toyota voert sinds decennia bedrijfsranglijsten aan op kwaliteit. De term Lean is later bedacht en wordt inmiddels wereldwijd in allerlei bedrijfstakken toegepast.2-4
Lean in de zorg
Van recentere datum is de introductie van Lean in de gezondheidszorg.5-7 Het St. Elisabeth Ziekenhuis was in 2007 het eerste ziekenhuis in Nederland dat Lean structureel is gaan gebruiken voor hun zorgprocessen.5,6 Zij hebben de vijf principes van Lean en TPS vertaald naar de zorg (figuur 1-3).1,5 Nederlandse zorginstellingen die daarna ook de Lean-principes zijn gaan toepassen, hebben een netwerk gevormd en hun ervaringen beschreven.5-7 Voorbeelden zijn minder pieken en dalen in de werkdruk, kortere doorstroomtijden en meer patiëntvriendelijke inrichting van zorgprocessen.
Continu verbeteren
Jarenlang hebben bedrijven en onderzoekers gezocht naar de reden dat de Amerikaanse autoindustrie zo achterbleef op kwaliteit en kostenaspect, ondanks het uitvoeren van verbeterslagen. De diepere reden bleek uiteindelijk de essentie van Lean te zijn: het aspect van continu verbeteren.
Lean 4 dermatology
De polikliniek Dermatologie van Tergooi werkt sinds 2013 volgens Lean-principes. Hier volgen enkele praktijkvoorbeelden:
- Het opbergen van voorraden en materialen gebeurt gestandaardiseerd en overzichtelijk. De inhoud van alle materiaalkarren op de polikliniek is hetzelfde ingedeeld. Niemand hoeft te zoeken naar materialen (figuur 4).
- Als de bodem van een stapel folders, formulieren of materiaal bijna is bereikt, vindt de medewerker een afwijkend gekleurde kaart als herinnering dat dit moet worden bijgevuld of besteld.
- Ook het elimineren van onnodige loopbewegingen voor patiënten en medewerkers door afhandeling op de spreek/onderzoekskamer en digitaliseren van de receptstroom helpt voor soepeler doorstroom van patiënten en minder hectiek op de polikliniek.
- De Olsen-Hegarnaaldvoerder heeft in het dieper deel van de bek een knipgedeelte ingebouwd (figuur 5). Bij hechten hoef je daarmee niet steeds van instrument te wisselen tussen naaldvoerder en schaar.
Lean vertaalt zich praktisch als handiger of prettiger maken van werk. En daar heeft iedereen dagelijks plezier van.
Dit artikel is een samenvatting. Literatuurreferenties en het volledige artikel zijn als pdf geplaatst op D-Page van de website van de NVDV: http://www.nvdv.nl/informatie-voor-de-professional-2/d-page/
Correspondentieadres
Dr. R.I.F. van der Waal
Afdeling Dermatologie, Tergooi
E-mail: RvanderWaal@Tergooi.nl