Huidkankerdag 2017: een fragiel succes

Artikel in PDF

Correspondentieadres:
Jorrit Terra
E-mail: j.b.terra@umcg.nl

De vijfde Huidkankerdag is achter de rug. Het bestuur van de NVDV, de Commissie PR en Media, alsook het Campagneteam Huidkankerdag zijn er tevreden over. Maar dat succes is kwetsbaar, om uiteenlopende redenen. Dat blijkt uit de reacties van bezoekers, de suggesties van deelnemende dermatologen en klinieken, en – vooral – uit het gegeven dat er nog te veel dermatologen/klinieken zijn die niet deelnemen. We willen in dit artikel enkele misvattingen over de Huidkankerdag benoemen en rechtzetten, antwoord geven op veel gestelde vragen van dermatologen en nogmaals de nadruk leggen op het doel van de Huidkankerdag. Dat doel reikt namelijk verder dan het louter checken van de huid en het vinden van vormen van huidkanker. Dat laatste is – ietwat gechargeerd geformuleerd – bijna een bijzaak.

Meer huidkankers

Jaarlijks komen er ongeveer 54.000 nieuwe gevallen van huidkanker bij. Dit betekent dat ongeveer 1 op de 5 Nederlanders in zijn of haar leven een vorm van huidkanker krijgt. Het overgrote deel van de huidkankers wordt veroorzaakt door overmatige blootstelling aan UV-straling (zon én zonnebank). Elk jaar zien dermatologen een stijgende trend in het aantal melanomen, van 5887 in 2015 naar 6787 in 2016. In de afgelopen twintig jaar is in de leeftijdsgroep van 30 tot 60 jaar het aantal mensen met een melanoom meer dan verdubbeld. Ook het basaalcelcarcinoom, de meest voorkomende vorm van huidkanker, blijft alsmaar toenemen, ook bij jongeren. Ondanks dat er campagnes zijn voor verstandig zonnen en steeds meer mensen weten dat ze zich goed moeten beschermen, wordt dit nog steeds niet goed uitgevoerd. Om de zorgwekkende stijgende trend van huidkanker te doorbreken blijven dermatologen zich dan ook samen met hun partners inzetten voor een vergroting van het bewustzijn voor de gevaren van overmatige UV-straling. In die cijfers ligt de primaire aanleiding voor het organiseren van de, inmiddels al, vijfde Huidkankerdag. En dat maakt het interessant om te kijken naar de opbrengst van de Huidkankerdag de afgelopen jaren (zie tabel 1). Wat opvalt is de dip in de deelname in 2016. De reden hiervoor is vermoedelijk dat het campagneteam en het bestuur duidelijkheid wilden verschaffen over de juridische status van de Huidkankerdag en de mogelijke aansprakelijkheidsrisico’s voor deelnemende dermatologen. De publicatie hierover1 had als doel helderheid te verschaffen maar had als neveneffect onzekerheid bij dermatologen. Om die reden besloot het bestuur om vanaf 2017 voor volstrekte zekerheid te zorgen door voor de Huidkankerdag een collectieve aansprakelijkheidsverzekering af te sluiten voor alle deelnemende dermatologen. Omdat het aantal dermatologen beslissend is voor het aantal beschikbare plekken, verklaart dat de schommelingen in het aantal bezoekers.

Verloopt alles vlekkeloos? Nee, dat is niet het geval. Vandaar dat we ieder jaar de deelnemende dermatologen vragen om ons te wijzen op knelpunten of suggesties te doen voor verbetering. In bijlage 1 hebben we enkele veelgehoorde opmerkingen op een rij gezet.

Misvatting en doel

Een fundamenteel punt van kritiek is deze: “Nuttige dag, maar niet zozeer doordat we wat mensen ‘live’ checken. De grootste winst valt te boeken door televisiereportages. Die hebben een veel groter bereik dan wat mensen op vlekjes controleren in een tent op de markt of op de poli.” Gelet op deze reactie, is het goed om een kleine verduidelijking te geven over de opzet van de Huidkankerdag en de aanpak van de laatste drie jaar. Vooropgesteld: de dag zelf is niet het beste medium om de aandacht voor primaire preventie en huidkanker te vergroten. Echter, we gebruiken die dag als trigger voor de media. Het campagneteam bedenkt met elkaar een boodschap (in het campagneteam zitten overigens alle belangrijke partners en zij denken mee, zoals de Stichting Melanoom en KWF Kankerbestrijding). Die boodschap was in 2015 “de tegens van de zonnebank”, in 2016 “de kans op een volgende huidkanker” en in 2017 “melanoom is de snelst groeiende kankervorm onder 30-60 jarigen”. Dit ondersteunen we vaak met een wetenschappelijk artikel (2015 en 2016 in het NTvDV) of in samenwerking met IKNL (2017). We werken samen met een communicatiebureau, BijlPR, en gezamenlijk kijken we naar welke media we benaderen, welk medium we exclusiviteit aanbieden (dit jaar was dat RTL), welke kliniek het perscentrum wordt en hoe we sociale media het beste kunnen gebruiken. De Huidkankerdag gebruiken we dan om in die periode de media te bereiken als opening. Daarnaast gebruiken we de Huidkankerdag als een signaal naar de buitenwereld. De dermatoloog is de expert van de huid, en voor een verdacht plekje ga je naar die specialist.2 En die specialist is op de Huidkankerdag laagdrempelig bereikbaar, en doet dat geheel vrijwillig. Zo kweken we goodwill bij de Nederlandse bevolking. Uiteraard zijn er terugkomers en eigenrisico-ontwijkers. Naar onze mening moeten we dat accepteren, zo lang we maar elk jaar prominent in het nieuws blijven komen.Punt van zorg: we moeten ervoor waken dat dermatologen dat doel (lees: uitdragen van de boodschap dat de dermatoloog dé expert is in het herkennen, diagnosticeren en behandelen van huidkanker) uit het oog verliezen en teleurgesteld raken over ’eigenrisico-omzeilers’ en ‘niet-komers’. Dit onderbuikgevoel kan zorgen voor minder betrokkenheid van leden. Nu is de vervolgvraag: lukt het ook om deze media-aandacht te krijgen zonder de Huidkankerdag? We denken dat het mogelijk is, maar het zal minder makkelijk gaan. Daarnaast verliezen we mogelijk goodwill bij de Nederlandse burger en exposure als expert van de huid.

Dit jaar boekten we succes met een reportage in RTL Nieuws en Hart van Nederland (met Alice Langeveld als woordvoerder). Ook het filmpje op de website van Metro (Smeren kun je leren) is goed gevallen. Voor een (niet compleet) overzicht van de persmomenten verwijzen we naar bijlage 2.

Bovendien creëert het Campagneteam twee persmomenten. Op de Huidkankerdag zelf, én nadat we de resultaten van de Huidkankerdag in een persbericht hebben verstuurd, wat opnieuw publiciteit genereert (zie bijlage 3). Wellicht laten we nog kansen onbenut via Facebook, Instagram of sunscreen applicaties (zoals UV US, en UV Canada). Wie suggesties heeft, laat het ons weten.

Boodschap en oproep

Dermatologen moeten mensen blijven aanmoedigen te genieten van de zon, hen te helpen ervoor te zorgen niet te verbranden en proberen het insmeerbewustzijn te vergroten met publieke campagnes (maak SPF zichtbaar op straat, strand, sportveld). Mensen moeten zich gaan realiseren dat in de zon komen niet alleen is ‘bakken op het strand’, maar ook ’tuinieren op zaterdagmiddag’. In dit alles sluiten we graag aan bij de campagne ’Smeren, kleren, weren’ van KWF Kankerbestrijding.
Om die reden roepen we dermatologen op:

• Neem allemaal deel aan de Huidkankerdag 2018. Laat uw collega-dermatologen niet in de steek. Deze oproep geldt vooral ook voor de academische centra die dit jaar niet hebben meegedaan. We mogen van hen wel een voorloperfunctie verlangen;
• Het gaat niet primair om het aantal huidkankergevallen dat we opsporen;
• De Huidkankerdag gebruiken we als opstapje naar de media (klassieke media en sociale media);
• De Huidkankerdag is hét jaarlijkse evenement om de dermatoloog te presenteren als expert op het gebied van huidkanker;
• Een goede exposure van dermatologie als vak is in ons aller belang;
• Dankzij de collectieve aansprakelijkheidsverzekering lopen dermatologen geen enkele risico;
• Dermatologen die meedoen aan de Huidkankerdag vinden dat hartstikke leuk.
• Heeft u een suggestie voor de kernboodschap 2018? Laat het ons weten!

Kentering

Neemt de bewustwording toe? Zal de houding van de Nederlander ooit wijzigen? Wij denken van wel. Niet alleen omdat we rasoptimisten zijn, maar omdat we menen voortekenen van die kentering te zien: grote landelijke dagbladen nemen steeds vaker in hun weerberichten zinnen op als “Het wordt weer smeerweer”. Hetzelfde geldt ook voor de websites van de NOS (Teletekst) en het KNMI. Ook is het instructiefilmpje Smeren kun je leren op de website van Metro, veel bekeken. En puur à vue zien we op het strand en in de zomerse binnensteden veel meer mensen met kleding en petten rondlopen dan enkele jaren geleden. We zijn er nog niet, natuurlijk. Maar laten we vooral niet opgeven.

Literatuur

1. De Roos K-P, Terra JB, Meulenberg F. Perspectieven op de Huidkankerdag: van primaire preventie tot aan juridische aspecten. Ned Tijdschr Dermatol Venereol 2016;4:217-20.
2. De Roos K-P, De Haas ERM. Visiedocument Preventie huidkanker. Ned Tijdschr Dermatol Venereol 2017;4:190-3