J. Verbist, M.J. Koldijk, J.M. Oldhoff
Jaargang 2019
, volume 6
Een 34-jarige man bezocht de polikliniek Dermatologie met sinds drie maanden bestaande sterk jeukende huidafwijkingen op de romp en extremiteiten. Patiënt heeft een blanco voorgeschiedenis en gebruikt geen medicijnen. Patiënt werd eerder zonder effect behandeld met lokale corticosteroïden en antihistaminica onder de diagnose papuleus eczeem.
Onderzoek
Bij lichamelijk onderzoek zagen wij een monomorf beeld van erythemateuze papels op de rug en extremiteiten die bij dermatocopie geel doorschijnend waren (figuur 1). Er was geen sprake van een epidermale component, derhalve werd de diagnose eczeem verworpen. Voor de differentiële diagnose werd gedacht aan miliaire sarcoïdose of gedissemineerde granuloma annulare. Een huidbiopt werd afgenomen.
Histologisch onderzoek toonde collecties van schuimcellige histiocyten (figuur 2), karakteristiek voor de diagnose eruptieve xanthomen. Achteraf bleek patiënt tot vijftien eenheden alcohol per dag te drinken, wat de oorzaak kan zijn van eruptieve xanthomen. Laboratoriumonderzoek liet een forse hypercholesterolemie en hypertriglyceridemie zien: cholesterol 14,5 mmol/L (< 5,0) en triglyceriden 16,17 mmol/L (< 2,0).
Behandeling
De behandeling van eruptieve xanthomen bestaat uit het aanpakken van de onderliggende hypertriglyceridemie: hier de alcoholintake. Patiënt slaagde om dit volledig te staken en twee maanden later waren zijn jeukklachten verdwenen met klinisch enkel nog postinflammatoire hyperpigmentatie zichtbaar. Het laboratoriumonderzoek was vrijwel genormaliseerd.
Diagnose
Eruptieve xanthomen.
Met dank aan dr. Gilles F.H. Diercks, Patholoog, UMCG.
Correspondentieadres
Julia Verbist
E-mail: juliaverbist@gmail.com